MBlog

Weblog van Eurogroup Consulting over ontwikkelingen in organisatie en technologie.

Banken crisis ° 8 okt 08

Post afdrukken Door Paul Broersen | Alle berichten van Paul

Voor veel mensen zijn er nu onverwacht rare tijden aangebroken, vooral in de financiële sector.

Het vertrouwen in een systeem wat sinds 1814 (oprichting Nederlandse Bank) redelijk groot is, begint sinds een paar maanden te scheuren en te kraken.
Dit vertrouwen is bij sommigen zelfs zo klein geworden, dat er mensen hun geld overboeken van bank A naar bank B. Daarnaast wordt dit vertrouwen bepaald niet gesteund door de bank in Nederland (Icesave) die geen toegang meer geeft op zijn website.

In deze Magnus Blog probeer ik om mijn –huidige- mening toe te lichten. Ik nodig iedereen uit om te reageren, hoe meer reacties hoe meer licht wij mogelijk op de situatie krijgen.

Volgens mij versterken bij de kredietcrisis 3 grote principes elkaar:

  1. Het eigen vermogen van de banken daalt doordat dit mede wordt berekend uit verkoopprijs van producten en aandelen (PxQ)
  2. Het vermogen wat banken uit mogen lenen is gekoppeld aan hun eigen vermogen
  3. Als het vertrouwen binnen de markt wegvalt, daalt het vertrouwen van de mensen (of bedrijven) en halen deze hun spaargeld weg.

Punt 1: Het eigen vermogen neemt af

Een van de problemen die het eigen vermogen de waardering, en de pakketten met leningen die ze op de balans hebben staan, de financiële producten.

Ik zal mijn idee van de samenstelling van zo’n financieel product proberen uit te leggen:
We hebben 2 hypotheken, 1 van Truus met een huis in Haarlem en 1 van Hans met een huis in Weesp. Beide hypotheken worden in 2 gedeeltes gehakt en elk van deze deeltjes wordt samengevoegd. Nu hebben we 2 pakketjes met daarin de helft van de hypotheek van Truus en de helft van de hypotheek van Hans.
Dat is handig, want stel dat er iets raars gebeurd, bijvoorbeeld Haarlem komt onder water, dan zou het huis van Truus niets meer waard zijn, terwijl dat van Hans misschien nog wel in waarde stijgt (ivm extra vraag). Kortom, door het spreiden van de leningen loop je een stuk minder risico.

leningen-verdelen.jpg

Maar, met 2 pakketjes van 2 leningen is dit nog wel te volgen. Stel je nu voor dat er duizenden hypotheken in duizenden stukjes zijn gehakt, en die zijn verkocht. Daarna zijn deze  deelpakketten ook weer in stukken gehakt, en ook weer samengevoegd met andere, en weer verkocht.

Kortom, als je nu een pakketje koopt, heb je geen idee meer wat er nou precies in zit. Het kunnen hypotheken zijn uit Nederland, maar ook creditcard leningen, kredieten in de 3e wereld, of noem het maar.

Mede daarom zijn deze pakketten vooral gebaseerd op vertrouwen. En nu worden deze al enige tijd niet meer goed verkocht.
Sinds de IFRS regels zijn banken verplicht om deze leningen te waarderen tegen de actuele verkoopprijs. Omdat niemand deze echt koopt, is het moeilijk dit vast te stellen. Nu wordt er door allerlei omstandigheden een prijs vastgesteld die lager ligt dan de verwachtte prijzen. Daardoor neemt het eigen vermogen van heel veel banken enorm af.

Punt 2: De banken hebben een vaste ratio tussen eigen vermogen en vreemd vermogen.

Nu het eigen vermogen van de banken drastisch afneemt, zijn er banken die echt in de penarie komen, zoals IceSave. Omdat banken door de centrale banken aan hun verhoudingen eigen vermogen / vreemd vermogen worden gehouden, kunnen ze niet zomaar geld ‘bijdrukken’.

Dit laatste is om inflatie te voorkomen: Toen ineens een de grote IJslandse banken sector in problemen kwam, was er angst in de markt dat er IJslandse Kronen werden bijgedrukt. Daardoor stortte de koers van de IJslandse kroon enorm in: zie exchange rates.
Gemiddeld kon je voor 120 IJslandse Kronen een euro kopen, maar de laatste maand is de koers opgelopen van 123 kroon naar 197 kroon. Kortom, de kroon is bijna 60% minder waard!

Leuk om te vermelden, deze deze instorting van de IJslandse munt kwam slechts 3 maanden nadat Icesave een grote reclamecampagne in Nederland was begonnen omdat ze geld nodig had: link naar reclame Icesave

Dit gaat echter niet altijd op, de dollar staat ten opzichte van de Euro best wel hoog, terwijl de kans dat de Dollar wordt bijgedrukt denk ik best aanwezig is.

Punt 3: het publiek begint vertrouwen te verliezen.

Nu dag in dag uit de koersen omlaag gaan en het nieuws het ene item na het andere besteedt aan de krediet crisis, krijgt ook het publiek vraagtekens. Daarnaast merkt het publiek iets van de crisis als ze bijvoorbeeld een huis gaat kopen. Hypotheekverstrekkers staan niet meer zomaar in de rij, om een top hypotheek te financieren.
Veel kleine aandeelhouders hebben een bescheiden aandelenpakket waarvan het risicoloze deel vaak op de grote financiële instellingen is gebaseerd. Dit omdat deze instellingen vaak in tijden van nood een bescheiden groei lieten zien, en nauwelijks grote uitslagen in de beurskoersen. Deze tijden zijn ook voorbij.

In elk geval deze 3 zaken zorgen er samen voor dat het vertrouwen in de financiële sector sterk afneemt. Ik heb al mensen gehoord die geld overboeken naar andere rekeningen of weghalen bij bepaalde banken.

Hierdoor krijgt de bank wederom minder vermogen, neemt de vraag naar financiële producten verder af enzovoorts, en is de cirkel compleet.

Voor de liefhebbers nog tot slot een linkje naar een boek over de geschiedenis van waardepapieren:

Popularity: 4% [?]

ééntweedrieviervijf
Loading ... Loading ...

4 Reacties

« Doorbelasten binnen bedrijven: een te zware last?

Wat zou je niet via internet kopen? »

4 Reacties

  1. Bovenstaande analyse beschrijft vooral de kredietcrisis, die al een jaar of anderhalf woedt. Deze is zoals gezegd vooral veroorzaakt doordat waardering van de balans van bijna alle banken zo goed als onmogelijk is en banken elkaar om die reden geen geld meer durven lenen.
    Enkele weken geleden is daar pas de liquiditeitscrisis bijgekomen, die natuurlijk primair werd veroorzaakt door het wegvallen van het vertrouwen van banken onderling. Het desastreuze “vervolg”-effect is het wegvallen van het vertrouwen van de consument, door banken vaak het “systeem-risico”genoemd, als consumenten hun spaargeld in veiligheid gaan brengen. Daarmee wordt elke bank op de knieën gedwongen, omdat geen enkele bank uitstaande leningen in hetzelfde tempo kan opzeggen als haar rekeninghouders hun geld wegboeken naar een “veiliger” omgeving.
    Met de maatregel van de EU om haar burgers 100k aan spaargeld te garanderen, is de angel wel uit het vlees. Behalve als het spaargeld op een rekening van een niet-EU bank wordt aangehouden natuurlijk.

    Willem Hulshof (8 okt 08 om 17:24)
  2. Ik denk dat het verhaal mogelijk nog wat aanvulling nodig heeft.
    Door de strikte regels vanuit Bazel waar de banken zich aan te houden hebben is de ruimte om geld aan elkaar, of aan derden te lenen beperkt. Als door waarderingsproblemen van bijv. hypotheken en daarna van allerlei andere vermogenscomponenten (bijv. de aandelenportefeuille) de samenstelling van het zg. Tier-1 vermogen duidelijk daalt, hebben de banken geen ruimte meer om kredieten, ook aan elkaar te verstrekken, en kunnen zij ook aan hun verplichtingen jegens spaarders niet meer voldoen. Op deze wijze is het zelfs mogelijk dat ook effectenbanken, die niets met spaartegoeden te maken hebben ook in de problemen komen.
    Ik vraag mij dan ook af of inderdaad de angel uit het vlees is getrokken door de m.i. eenzijdige garantie op spaargelden. Wat te denken van de kleine belegger die nu tegen een verlies van 70% van zijn (gespaard(?)) bezit ziet verdampen?

    Cees Broersen (9 okt 08 om 8:28)
  3. Kapitaalregels, waaronder jouw punt 2 valt, zouden anti-cyclisch moeten worden gemaakt. Hier wordt al langer voor gepleit. In de betere tijden moeten banken meer vet aanzetten en minder (ver) meedrijven op de positieve cyclus. De vaste ratio (dekking) moet meegroeien naarmate de banken onderhevig zijn aan een positieve markt en hier aan verdienen.
    Een goed pleidooi hiervoor is te lezen op NRC.nl. Leuk is dat dit artikel is geschreven voor de val van Fortis en Icesave…

    Peter vd Steen (9 okt 08 om 9:52)
  4. Een tophypotheek is afhankelijk van de executiewaarde.
    Een tophypotheek is een hypotheek van boven de 90 procent van de executiewaarde.
    De bovengrens van een tophypotheek is 125 procent van de executiewaarde. Pas hier wel voor op zeker als de prijzen van de huizenmarkt gaan dalen, dit kan vervelende consequenties hebben voor je hypotheek (banken kunnen moeilijk doen).
    Rob Grotewaal

    hypotheekvormen (5 jan 09 om 9:38)

Reageer

Links maken: <a href="http://www.">linktekst</a>

RSS feed voor de reacties / trackback link