De WiFi hotspot; telefooncel of airconditioning? ° 9 Feb 10
Critici zijn het erover eens: De WiFi hotspot is niet hot en staat dezelfde treurige toekomst te wachten als de telefooncel. Aanbieders worden van hun geïnstalleerde openbare hotspots allesbehalve rijk; In Amerika trekken publieke WiFi aanbieders zich terug uit de markt en ook in Nederland zijn de marges laag, aldus de experts. Mobiele internetters hebben geen WiFi nodig; zij maken immers steeds meer gebruik van UMTS, is de meest gehoorde verklaring voor het niet hot zijn van hotspots. En wie sleept er nou overal zijn laptop mee naar toe als hij met zijn mobiele telefoon zijn bankzaken kan doen en zijn mail kan checken?
Maar toch…. De openbare WiFi hotspots schoten als paddenstoelen uit de grond het afgelopen jaar. In hotels, restaurants en op campings wordt het aanbieden van gratis WiFi tegenwoordig als een norm beschouwd. Vergelijkbaar met airconditioning in een hotel, of een zwembad op een camping. En niet alleen in horeca gelegenheden, maar ook bij andere openbare gelegenheden, zoals luchthavens, treinen, en ziekenhuizen lijkt het steeds meer de standaard te worden. Ook auto’s worden voorzien van WiFi hotspots: Ford maakt WiFi beschikbaar in auto’s met hun Sync-systeem.
Steden bieden WiFi “op straat” aan hun bewoners en bezoekers aan, zoals in Rotterdam, Brugge, Sneek, Scheveningen, Dokkum en Groningen. Het draadloos netwerk in de binnenstad van Dokkum is een opvallende in deze opsomming: Naast het aanbieden van internet wordt aan de toerist gratis relevante informatie over de omgeving aangeboden via een speciaal ontwikkelde pushpagina.
Wat drijft overheden en ondernemers tot deze toch wel behoorlijke investeringen als je je vraagtekens kan zetten bij de winstgevendheid ervan? Trekken luchthavens echt meer bezoekers, gaat Ford écht meer auto’s verkopen, verkoopt de NS écht meer treinkaartjes en bezoeken toeristen massaal een stad omdat ze weten dat er een draadloos netwerk te vinden is? En hoeveel opbrengsten kun je nog halen uit de internetverbinding zelf: Zijn consumenten nog bereid te betalen voor hun internetverbinding? In dat laatste geloof ik steeds minder.
En een laatste, maar zeker niet onbelangrijke vraag waar ik mee speel: hoe steady is WiFi voor de toekomst: Is dit over 5 jaar nog steeds de standaard of moeten alle toch wel kostbare netwerken dan vervangen worden door een nieuwe technologie? Genoeg stof om over na te denken. Wie denkt er mee?


Allemaal waarheden, maar daar staat iets tegenover.
Gijs van Hesteren (10 Feb 10 om 11:20)Ten eerste: hoe steady is het mobiele internet van de telecomaanbieders? Kan het een antwoord geven op de sterk toenemende vraag naar bandbreedte? Daar ben ik nog niet zo zeker van.
Ten tweede: het wifinetwerk is in de steden die je noemt geen doel, maar een middel. Anders dus dan bij mobiel internet via het telefoonnetwerk.
Ten derde: wifi is een zich voortdurend ontwikkelende technologie. Okee, GSM - GPRS - UMTS - HDSPA ontwikkelen zich ook, maar ik heb het gevoel dat het tempo erg verschilt.
Ten vierde: vooral een lokaal wifinetwerk leent zich erg goed voor het aanbieden van lokale content; dat is bij bovenregionale en nationale netwerken toch heel anders.
Het lijkt er helaas vaak op dat de overheid tegenwoordig niet meer heel veel innoverend vermogen heeft. Natuurlijk is het leuk dat iedereen WiFi kan gebruiken en hier gratis informatie over een dorp, stad, etc. op krijgt. Ik ben alleen bang dat het verdienmodel niet gaat werken. Dat is ook de reden dat dit soort initiatieven in het buitenland vroegtijdig zijn gestopt. Gebruik maken van bestaande technologie zonder verdienmodel moet haast wel fout gaan. Ik had liever gezien dat de overheid doet wat ze zouden moeten doen, namelijk innovatie een kans geven. Een manier is in plaats van WiFi, WiMax gebruiken. WiMax is nog niet geintegreerd in veel apparaten, maar dat komt door een soort van kip-ei discussie. Als er geen WiMax apparaten zijn, waarom zou je dan een netwerk bouwen en anders om.
Sawan Bruins (10 Feb 10 om 12:06)Juist de overheid heeft de taak om dit soort innovatie van de grond te krijgen (natuurlijk in samenwerking met het bedrijfsleven). In het verleden deed de overheid dit ook, denk aan post, kabelmaatschappijen, mobiele telefonie, etc. Allen gestart met behulp van overheden.
Als in deze “technologiën” niet geinvesteerd was door de overheid maakten we nog steeds gebruik van postduiven en paard-en-wagen.
Tot slot is dan de vraag of het sponseren van innovatie door de overheid niet zonde van het geld is. Dit is op korte termijn waar, maar bijvoorbeeld de GSM- en later UMTS-licentie veiling hebben vermoedelijk de initiele investering in het GSM-netwerk van KPN meer dan goed gemaakt.
Als de overheid investeerd in innovatie, komen er van zelf marktpartijen die deze technologiën adopteren. Als de overheid investeerd in bestaande technologie zal dit jammerlijk falen.
In de blog wordt enkel over WIFI hotspots gesproken en de auteur heeft gelijk als hij stelt dat deze geen succes lijken te zijn. Stedelijk draadloze netwerken kunnen echter meer zijn dan een verzameling hotspots. Als de antennes te zamen een aaneengesloten netwerk vormen, dan zijn er veel meer toepassingen mogelijk op het netwerk, bijvoorbeeld het aansturen van apparaten, het monitoren van omgevingsvariabelen in de stad (milieu, verkeer, veiligheid, etc.), het volgen van objecten en lokatieafhankelijke informatievoorziening.
Robert Janz (15 Feb 10 om 11:48)Juist omdat er veel meer toepassingen zijn dan “Internetten” is het eerder mogelijk om het netwerk winstgevend te maken. De netwerkbeheerder moet overigens wel toestaan dat derden diensten over zijn netwerk aanbieden (en daar een vergoeding voor betalen).
Stedelijke draadloze netwerken zijn dus meer dan de hotspots die op vliegvelden en stations worden aangeboden. De innovatie zit niet in de technologie, maar in de nieuwe vormen van dienstverlening die door het netwerk mogelijk worden. De rol van publieke partijen hierin is op voorhand te garanderen dat diensten van het netwerk worden afgenomen, waarmee een deel van het business model gedekt is.
Aanvullende reacties over dit onderwerp heb ik ontvangen via mijn weblog, n.a.v. de posting http://www.vkblog.nl/bericht/300762/Draadloos_nieuwe_norm_in_binnensteden%3F
Gijs van Hesteren (15 Feb 10 om 12:43)Dit bericht schreef ik naar aanleiding van deze discussie op het blog van Eurogroup. Vermeldenswaard is de opmerking in één van de reacties op mijn posting: dat ‘information push’ via de landingspagina van een wifinetwerk niet wenselijk en niet prettig zou zijn. Boeiend, in het licht van ‘Beleef Dokkum’, waar juist die verplichte binnenkomer in het hart van het project zit ingebed.
Mijn waarnemeing is een andere. Vooral in het buitenland, luchthavens, hotels, conferentiecentra etc. is de afgelopen jaren een hele duidelijke trend waarneembaar naar betaalde hotspots! Niet zo vreemd als je bedenkt, dat 3G netwerken onder roaming condities (als men niet in het eigen land is) erg duur kunnen zijn. De eigenaars van de hotspots pikken zo hun “roaming” graantje mee. Ik heb geen marktgegevens, maar ik ben er gevoelsmatig van overtuigd dat deze hotspots erg winstgevend zijn.
Willem Hulshof (2 Jun 10 om 8:51)Wifi hotspots mogen misschien winstgevend zijn op luchthavens en in dure hotels, maar de werkelijkheid van Dokkum is een andere. Vandaar dat wij ervoor hebben gekozen om de DRAGER van de informatie gratis te maken. De opbrengsten zullen ons inziens moeten komen uit de INHOUD van de informatie. Via de leveranciers ervan, of vanuit advertenties en reclame.
Gijs van Hesteren (2 Jun 10 om 9:05)Natuurlijk is het zo dat er in hotels en op luchthavens geld verdient wordt aan WiFi netwerken. Helaas is dit maar een klein deel van de markt. Daarnaast is het ook zo dat veel aanbieders van WiFi thuis ook de mogelijk geven om via de zelfde aanbieder gebruik te maken van de hotspot ergens anders (bijv. KPN/XS4ALL biedt haar klanten gratis WiFi op al hun hotspots).
Sawan Bruins (2 Jun 10 om 12:36)Ik blijf er bij dat een echt verdienmodel erg moeilijk te vinden is. Zelf de omroepen (radio en TV), websites en de gedrukte media hebben steeds meer moeite om genoeg te verdienen met advertenties. Door de komst van social media en breedbandverbindingen in het algemeen is er steeds meer keuze voor adverteeerders om hun medium te vinden.
Het enige dat ik mij voor kan stellen is dat het MKB via stadnetwerken reclame maakt voor locale diensten (zoals bij bioscopen). Alleen denk ik dat de voorkeur wordt gegeven aan een bioscoop of een locale krant omdat het onzeker is of WiFi gebruiker uit de buurt komt en je weet te vinden……
Het doel van het neerzetten van een draadloos stadsnetwerk was voor ons niet het ontwikkelen van een verdienmodel of een business case. Het netwerk is slechts de drager van heel iets anders: een nieuwe manier om bezoekers te benaderen.
Gijs van Hesteren (3 Jun 10 om 8:51)Dát is de dienst waarvoor wij zoeken naar een verdienmodel. Een deel van dat model is gebaseerd op ‘maatschappelijk rendement’; in dit geval betekent het, dat een deel van de opbrengsten niet terecht komt op de plek waar de kosten worden gemaakt.
De uitdaging ligt in vinden van een koppeling tussen de kostenplaatsen en de opbrengstenplaatsen.